I. Переведите на русский язык.

1. Anne uzağa gidiyor.
2. Katip belgeye birkaç söz yazıyor.
3. Öğretmen küçüğe bir şeker veriyor.
4. Başkan bunu kime soruyor? Başkan bunu katibe soruyor.
5. Bu öğrenci çok okuyor ve her gün yeni bir kitaba başlıyor.
6. Horoz ağaça yöneliyor.
7. О bu ülkeden söz ediyor.
8. Çoban ormandan yürüyor.
9. Işçi ekmeği neye sarıyor? lşçi ekmeği gazeteye sarıyor.
10.Semiha tarağı kaça alıyor? Ucuz alıyor.
11. Bu sopa mıdır? Hayır, bu kılıçtır.
12. О ihtiyar ne yapıyor? О akılsız ihtiyar kılıcı alıyor ve vazoya vuruyor.
13. Çoban keçileri topluyor ve ormana götürüyor. Jandarmalar ormanı geziyor ve çobanı buluyor.
14. О ağaç nedir? О ağaç çamdır.
15. Bu ağacı kim kesiyor? Bu ağacı işçiler kesiyor.
16. Öğrenci okuldan ayrılıyor ve ormana yöneliyor.
17. Delik aç ve suyu boşalt.
18. Avcı ormanda bir arslan buluyor ve bu arslanı vuruyor.
19. Anne şeftali alıyor. О bunları kime götürüyor? Anne şeftalileri hasta Ayşeye götürüyor.

II. Определите, от каких слов образованы следующие формы дательного падежа, и переведите их.

çoğa, tarağa, kılıca, balığa, ağaca, deliğe, oluğa, orağa, uçağa, küçüğe, büyüğe, yükseğe, alçağa, sıcağa, soğuğa, borca, uzağa, kağıda, katibe, ördeğe, değneğe, kitaba, ekmeğe, tırağa, desteğe.

III. Переведите на турецкий язык.

1. Выбери тот цвет. 2. Начинай это. 3. Возьми эту расческу. 4. Ищи то. 5. Собери то. 6. Держи эту саблю. 7. Погрузи этот груз на пароход. 8. Найди эту поддержку. 9. Скажи это ему. 10. Эту книгу возьми у него. 11. Отрежь этот ноготь. 12. Съешь этот хлеб. 13. Узнай у них. 14. Напиши им письмо. 15. Купи ту рыбу. 16. Нарисуй то. 17. Прочитай эту книгу. 18. Ищи эту палку. 19. Обойди сад и найди их. 20. Надень то. 21. Избери тех. 22. Отнеси это на прилавки. 23. Убей ту утку. 24. Проделай в этой доске отверстие. 25. Прочисти этот желоб. 26. Ударь по мячу. 27. Пойди к Али и отнеси ему этот серп. 28. Найди этого секретаря и спроси у него об этом. 29. Принеси тот документ. 30. Запиши этот долг.

Обороты и выражения

Efendim! — Я вас слушаю (отклик на обращение); Что вы сказали?
Affedersin(iz)! — Извини(те)!
Hanim teyze! — Тетушка!
или
Teyzeciğim! — (обращение к пожилой женщине)
Hay hay! — Ладно, ладно! Конечно!
Oğlum! — Сынок (мой)! (обращение пожилого человека к молодому)
Olur! — Хорошо, ладно.
Rica ederim! — Пожалуйста! (ответ на благодарность)
Bir zahmet! — Не сочти за труд! Будь так любезен!

Диалог

- Еу, oğlum!
- Efendim !
- Affedersin! Bu nedir? Posta mıdır?
- Hayır, hanim teyze, bu bir okuldur.
- Posta uzak mı?
- Evet, teyzeciğim, uzak. Şu yoldan git!
- Oğlum, bir zahmet! Işte kağıt ve kursun kalem. Lütfen, yolu çiz!
- Olur. Işte bu okuldur. Bu yoldan düz git. (Çiziyor). Bu buyuk bir meydandır. Posta bu meydandadır.
- O yol bu mu?
- Hayır, о ауrı bir yol. Bu yol dar, о yol geniş.
- Oğlum, bir zahmet! Bu mektubu al, postaya götür!
- Hay hay, teyzeciğim!
- Çok, çok teşekkür ederim!
- Rica ederim!

Комментарий к диалогу

posta — почта
Düz git! — Иди прямо!
O yol bu mu? — Та дорога (это вот) эта дорога?
Çok, çок teşekkür ederim! — Очень, очень большое спасибо!

Контрольные упражнения

I. Прочитайте и переведите следующие словосочетания (фразы), организуя их в виде одной тактемы (одно словесное ударение, слитное чтение).

bir elma ye, üç horoz bul, bir okul aç, bir orak al, bir kılıç ver, bir oluk aç, bir keçi çiz, üç balık sar.

II. Переведите на турецкий язык.

купи пять книг, выпей кофе, убей льва, найми пастуха, выбери три железки, сходи в лес, зарежь трех быков, прорежь отверстие, дай три дня, сруби пять деревьев, стань табаководом, купи курицу, дай три конфеты, купи три (буханки) хлеба.

III. Задайте друг другу следующие вопросы и дайте ответы.

1. Bu defterde kim yazıyor? 2. Bu şapkayı (gömleği) kim giyiyor? 3. Bu öğrenci nasıl okuyor? 4. Şu öğrenci nasıl bir gömlek (şapka) giyiyor? 5. Şu masa (çanta, sandalye, sıra, kara tahta, lamba,. . .) nasıldır? 6. Bu üç (beş. . .) öğrenci ne öğreniyor? 7. Bu öğrenci kime sorular soruyor? 8. O öğrenci günde kaç saat ders çalışıyor? 9. O öğrenci günde kaç sigara içiyor?